Przedwojenny Park Henryka Sienkiewicza – Kącik historyczny

Artykuł z przedwojennego czasopisma "Życie Włocławka i Okolic" pokazuje, jak ważne miejsce w międzywojennym Włocławku zajmowało planowanie 'zielonej' przestrzeni miasta. Z tekstu wyłania się obraz samorządowców, którzy nie tylko planują strefę relaksu, ale także działają na rzecz zwiększenia obszaru pod przyszły park. Widać tutaj wyraźnie, że ówczesnym ludziom przyświecała jasna wizja działania, doprecyzowana celowość każdej decyzji oraz determinacja w dążeniu do celu!

'Niewielki teren po lewej stronie Zgłowiączki'

Park im. Sienkiewicza przy ul. Toruńskiej obejmował początkowo niewielki teren po lewej stronie Zgłowiączki, a za czasów okupacji niemieckiej powiększony został do 23,446 m2 przez przyłączenie terenu po prawej stronie rzeki. W r. 1924 postawiono w tej nowej części pomnik pułkownika powstańca z r. 1863, Stanisława Bechiego, który jak wielu innych Garibaldczyków (Nullo, Rochebrun) przybył do Polski, aby walczyć w jej obronie. Schwytany w okolicach Włocławka, rozstrzelany został pod Cmentarzem przy Al. Szopena. Moment rozstrzelania bohatera przedstawia kopja płaskorzeźby, wykonanej przez rzeźbiarza i poetę Teofila Lenartowicza i umieszczonej w jednym z kościołów w Medjolanie [sic]. Kopja ta przesłana została Włocławkowi przez Zarząd m. Medjolanu z okazji ufundowania pomnika. [ Błąd: oryginał płaskorzeźby znajdował się we Florencji- przyp. red.].

W r. 1923 tereny po obu stronach rzeki połączono mostkiem co ożywiło frekwencję publiczności. Bardziej jeszcze przyczyniło się do tego ustawienie w r. 1925 estrady koncertowej (muszli). Odtąd rokrocznie odbywały się w parku koncerty publiczne, organizowane staraniem i kosztem Magistratu oraz z prywatnej inicjatywy. Ostatnio zainstalowany został radjoaparat oraz 4 megafony Philipsa, skutkiem czego codziennie ściągały do parku tak liczne rzesze publiczności, że dawało się odczuć pewne przeciążenie. Dalsze powiększenie parku pozwoliło na usunięcie przytoczonych niedogodności. W dn. 6 września 1930 r. obszar' 24,446 m 2 powiększony został o dalsze 23,183 m", mianowicie o 12,360 m2 , wykupionych od Zarządu Fabryki ..Ferd Bohm" oraz o 10,823 m2 , wykupionych wzgl. wydzierżawionych od małż. Przybyłowskich, Urbańskich i Karpińskiego. Na pierwszym terenie urządzono ogród kwiatowy (różanki), na reszcie zaś park angielski o stosownem zadrzewieniu. Nadto w jesieni b.r. urządzono tereny, wykupione od Cohna o obszarze 13,056m 2 , położone od strony ul. Kilińskiego. Łączna przestrzeń urządzonego już parku Sienkiewicza wynosi 60585 m2.

Mostek, który będzie urządzony w zimie tego roku obok mostu betonowego, umożliwi komunikację między temi terenami, a terenami lewobrzeżnemi. Powiększenie parku w dół rzeki Zgłowiączki wymagało uregulowania jej brzegów kosztem dużego nakładu pracy. Należało bowiem je odpowiednio ująć, oczyścić i spiętrzyć poziom wody w rzece. Spiętrzenie to wykonano obok mostu przy ul Toruńskiej za pomocą stosownej tamy; dzięki temu z wiosną możliwe będzie urządzenie przystani dla dzieci i publiczności, która nie ma możności zażywania sportu wioślarskiego na Wiśle. Pozatem spiętrzenie ma duże znaczenie z puntu widzenia podniesienia estetycznego wyglądu rzeki. Projektowane zarybienie Zgłowiączki oraz umieszczenie łabędzi wymaga uprzedniego zwalczenia zatruwania wody przez niektóre zakłady Przemysłowe. Tutaj także wspomnieć należy, że istnieje projekt urządzenia sadzawki dla dzieci (tzw. pluskarni), pobudowania cukierni, schroniska przed deszczem i ustępów.

Oprócz wyszczególnionych wyżej terenów wykupiono względnie przydzielono następujące place, przeznaczone pod park Sienkiewicza.

  •   w r. 1928 nabyto od Luboradzkiego przy ul. Lunewil i nasypie ul. Kilińskiego plac o 5,599 m2
  •   w r 1929 wydzielono z nieruchomości miejskich po starej elektrowni, łaźni i Domu Sierot plac o powierzchni 4,162 m2
  •   zrealizowano kupno placu od Michała Bojańczyka o powierzchni 8,967 m2 , położonego między mostem betonowym na ul. Kilińskiego, a mostem kolejowym. Teren ten po wykupieniu reszty placów zwłaszcza po prawej stronie Zgłowiączki będzie użyty pod park botaniczny. Pozatem Magistrat traktuje z Kurją Biskupią i Seminarjum Duchownem o nabycie przybrzeżnych terenów o powierzchni 7345m2 z wlaśc. Maronami (6,698m2 ), oraz z wlaśc. Tyborowskim (4,055m2)

Cały zaś park im: H. Sienkiewicza wraz z parkiem botanicznym (teren po obu stronach Zgłowiączki między Wisłą a mostem kolejowym) zajmować będzie przestrzeń ok. 124,000 m2